Promocja książki Wiesława Trzeciakowskiego na UMK

Toruń 21.03.2017 r.

21 marca 2017 r. w Instytucie Historii i Archiwistyki UMK w Toruniu odbyło się o godzinie 11.30 spotkanie autorskie i zarazem promocja najnowszej książki historycznej pt. „Selbstschutz w Bydgoszczy i powiecie bydgoskim 1939/1940” bydgoskiego pisarza i archiwisty Wiesława Trzeciakowskiego.

Protektorami wydarzenia byli historycy: prof. dr hab. Jan Sziling, prof. dr hab. Waldemar Rozynkowski (dyr. Instytutu) i dr hab. Sylwia Grochowina. Wiesława Trzeciakowskiego, autora znanej książki „Śmierć w Bydgoszczy 1939-1945” (3 wyd. poszerz. 2013) oraz promowanej książki o Selbstschutzu, powitał w Collegium Humanisticum UMK dyr. instytutu historii prof. dr hab. W. Rozynkowski.

Natomiast wicedyr. Instytutu dr hab. Maciej Krotofil (na zdjęciu) i dr hab. Sylwia Grochowina wygłosili w Bibliotece Humanistycznej UMK przed spotkaniem krótkie słowo wprowadzające.

Książka jest pierwszym opracowaniem takiego tematu po wojnie, pokazuje historię powstania Selbstschutzu Westpreussen (całością dowodził Oberführer SS Ludolf v. Alvensleben), organizacji cywilnej, o pomocniczym charakterze policyjnym, rekrutowanej z miejscowych Niemców pod nadzorem niemieckich służb bezpieczeństwa (SS, SD, Gestapo).

Utworzono ją specjalnie do likwidacji państwa polskiego i masowych mordów politycznych oraz rasowych na polskiej i żydowskiej ludności, szczególnie od października do grudnia 1939 roku. Oficjalnie Selbstschutz Westpreussen powstał 15 września 1939, a rozwiązano go 26 listopada tego samego roku, jednak przechodził on przeobrażenia organizacyjne do wiosny 1940 roku.

W Bydgoszczy i powiecie bydgoskim w wyniku takich akcji – mordów na polskiej inteligencji i członkach organizacji patriotycznych i kulturalnych oraz przedstawicielach duchowieństwa katolickiego – zginęło jesienią około 5 tysięcy polskich obywateli. Na terenie Bydgoszczy istniały obozy Einsatzgruppe IV (komanda SS i służby bezpieczeństwa III Rzeszy), jak np. największy taki obóz w byłych koszarach artyleryjskich przy ul. Gdańskiej 147, w których decydowano po brutalnych przesłuchaniach i na podstawie opinii miejscowych Niemców o losie tysięcy aresztowanych (np. roboty przymusowe, obóz konc., egzekucja).

Przez ten obóz przeszli także jesienią 1939 roku Żydzi z Bydgoszczy i okolicznych miasteczek. Najbardziej znane miejsca egzekucji związane z bydgoskimi obozami Einsatzgruppe IV i Selbstschutzu to Tryszczyn i Dolina Śmierci (Miedzyn/Fordon).


Zobacz zdjęcia z wydarzenia.