Standardy Kynoterapii „Drużyny Mieszka”

Standardy pracy kyno/dogoterapeuty w Fundacji „Drużyna Mieszka”

 

Definicja

Kynoterapia (z gr. kýon czyli „pies”, w dopełniaczu: kynós
i therapeía czyli „opieka/leczenie”), nazywana też w Polsce dogoterapią (z ang. dog czyli „pies” i therapy czyli „terapia”), jest jedną z form terapii służącej człowiekowi, którą prowadzi się z udziałem psa.

Ściślej ujmując kynoterapia jest jedną z dziedzin zooterapii, w której głównym motywatorem oddziaływań terapeutycznych jest pies. W roli motywatorów w zooterapii uczestniczyć mogą również inne zwierzęta, takie jak np. konie, kozy, alpaki, koty czy delfiny.

Terapia ta jest najbardziej efektywna podczas prowadzenia rehabilitacji dzieci, ponieważ poszczególne ćwiczenia rehabilitacyjne można zastosować z pełnym powodzeniem w formie zabaw z psem. Kynoterapia przynosi także bardzo dobre efekty w przypadku przewlekle chorych osób, dotkniętych różnorodnymi formami niepełnosprawności ruchowej i psychicznej, osób samotnych, czy też w podeszłym wieku.

Działanie terapeutyczne u takich osób polega przede wszystkim na nawiązaniu więzi psychicznej z psem, co niejednokrotnie wzmaga działanie lecznicze, a często także wprost prowadzi do całkowitego wyleczenia (i to nawet w przypadku nowotworów!).

Ze względu na doskonałe efekty, tzw. terapię kontaktowa, prowadzona z udziałem zwierząt, stosowana jest w ostatnich latach z coraz większą częstotliwością w wielu krajach świata.

Cele kynoterapii/dogoterapii

Kynoterapia ma za zadanie przede wszystkim wzmocnienie efektywności rehabilitacji pacjenta. Głównym motywatorem służącym przebiegowi rehabilitacji jest w tym przypadku odpowiednio wyselekcjonowany i wyszkolony do tego celu pies, prowadzony przez wykwalifikowanego terapeutę.

Kynoterapeuta/dogoterapeuta

Jest to osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje w zakresie szeroko pojętych nauk pedagogicznych, przygotowana do pracy zarówno z dziećmi, osobami niepełnosprawnymi, dorosłymi czy też terminalnie chorymi, która w procesie swoich oddziaływań wychowawczych czy terapeutycznych posługuje się odpowiednio przygotowanym psem, który ma wzmocnić to oddziaływanie.

Ponadto kynoterapeuta musi wykazywać się umiejętnościami pozwalającymi na swobodne prowadzenie zwierzęcia (psa) podczas prowadzonych przez siebie zajęć, dobrej oceny sytuacji co do stanu osoby poddanej działaniom edukacyjnym czy terapeutycznym oraz dobrostanu psa (np. wykazującego zmęczenie, czy nadmierną aktywność).

Pies terapeutyczny

W doborze psa terapeutycznego i jego pracy stosowana jest zasada pozytywnej selekcji oraz szkolenia. Główne ich cechy to:

  • dobór odpowiedniej rasy psa, predysponowanej do łatwego i przyjaznego kontaktu z człowiekiem (wszelkie rasy noszące znamiona agresji: psy obronne, stróżujące, bojowe, są wykluczone bez względu na osobnicze cechy psa)
  • obserwacja i określenie cech osobniczych psa, które pozwalają na ukierunkowanie jego procesu socjalizacji i szkolenia dla potrzeb działań terapeutycznych,
  • prowadzenie zaplanowanego procesu socjalizacji psa i jego szkolenia oraz ciągłość procesu doskonalenia jego umiejętności,
  • przygotowanie psa do współpracy z innymi osobami (współpracy z innymi kynoterapeutami niźli przewodnik główny psa)
  • stała troska o dobrostan psa (zarówno fizyczny, jak i psychiczny)
  • okresowy sprawdzian dyspozycyjności psa do pracy terapeutycznej – egzamin psa.

Zespół kynoterapeutyczny

W skład zespołu kynoterapeutycznego wchodzą: wykwalifikowany kynoterapeuta oraz pies (psy), który posiada aktualną legitymację psa terapeutycznego. W przypadkach szczególnych, gdy kynoterapeuta nie jest równocześnie przewodnikiem psa, do zespołu konoterapeutycznego może dołączyć przewodnik psa.

Gdy praca z udziałem psa wymaga obecności osoby wyspecjalizowanej w węższym zakresie np. fizjoterapeuty, wówczas może ona dołączyć do zespołu.

Rekomendacje do stosowania kynoterapii/dogoterapii

Terapia z udziałem psa prowadzona jest przede wszystkim jako wsparcie działań rehabilitacyjnych związanych z zaburzeniami sfery psychicznej, emocjonalnej, schorzeniami natury fizycznej, intelektualnej, jak i również związanymi z dysfunkcjami poszczególnych osób w sferze społecznej.

Kynoterapia jest dziedziną nauki, która wykazuje nieustanny progres. Przed dyscypliną tą otwierają się nieustannie nowe przestrzenie, w które z powodzeniem może wkraczać.

Z tego też powodu trudno ustalić w sposób ostateczny jakie choroby i dysfunkcje mogą podlegać wsparciu rehabilitacyjnemu tą metodą.

Przeciwwskazania do kynoterapii/dogoterapii

Nie powinny być poddawane działaniom kynoterapeutycznym osoby, które: cierpią na różnego rodzaju stany alergiczne związaną z obecnością psa (chodzi głównie o alergię na sierść), cierpią na przewlekłe choroby dermatologiczne, posiadają otwarte rany, przechodzą choroby infekcyjne czy pasożytnicze, mają podwyższoną temperaturę ciała lub też pies wywołuje u nich zachowania agresywne.

W przypadku stwierdzenia nadmiernego lęku przed psem (kynofobii) u osoby rehabilitowanej, należy podjąć indywidualną pracę mającą na celu wyeliminowanie dystansu wobec psa, a następnie przejść do realizacji celów rehabilitacyjnych.

Dokumentacja

a/ dokumenty kynoterapeuty:

Osoba mająca podjąć pracę jako kynoterapeuta musi przedłożyć dokument potwierdzający kwalifikacje /ukończenie kursu kwalifikacyjnego lub studiów podyplomowych/ i legitymację Fundacji „DRUŻYNA MIESZKA” (weryfikacja kompetencji następuje przed podjęciem pracy i potwierdzona zostaje przez wydanie legitymacji kunoterapeuty)

b/ dokumenty psa terapeutycznego:

Przewodnik psa (zazwyczaj kynoterapeuta) obowiązany jest posiadać aktualną książeczkę zdrowia psa, z zachowaniem aktualnych wpisów poświadczających wykonanie szczepień i odrobaczeń zgodnie z ich terminami kalendarzowymi.

Ponadto przewodnik psa powinien posiadać ważne zaświadczenie o zdaniu przez psa „egzaminu psa terapeutycznego” (potwierdzone wydaniem legitymacji psa terapeutycznego).

Ze względu na formę pracy z psem wyróżnić należy można następującą gradację w kynoterapii/dogoterapii:

a/ Spotkanie z psem (z ang. meeting with the dog)– nie posiada charakteru stricte terapeutycznego. Do tej formy przyporządkować można zajęcia, których celem jest uzyskanie pozytywnego kontaktu pomiędzy człowiekiem a psem. Poprzez ukierunkowane przez kynoterapeutę zabawy i zajęcia uczestnicy nabierają zaufania do psa, oraz poszerzają swoją wiedzę i umiejętności. Zajęcia te maja na celu stymulacje i rozwój zmysłów aktywnie angażując uczestników zajęć.

b/ Koedukacja z psem (co-education with the dog) – to zajęcia, których celem jest stymulowanie i usprawnianie płaszczyzny intelektualnej, poznawczej i społecznej. Wspólna edukacja z psem uczy tolerancji, szacunku i innych właściwych postaw wobec zwierząt i ludzi, zasad bezpiecznego kontaktu z psem, a także korzystnie wpływa na sferę emocjonalną uczestników.

c/ Terapia z psem (therapy with the dog/ curing with the dog) – to indywidualna i naturalna metoda wspomagania leczenia i rehabilitacji osób niepełnosprawnych czy przewlekle chorych (niekiedy również terminalnie chorych) oparta na bezpośrednim kontakcie z psem w porozumieniu z lekarzem prowadzącym, rehabilitantem lub psychologiem.

Warunki pracy zespołu kynoterapeutycznego:

a/ Pies terapeutyczny pracuje w ciągu dnia w wymiarze maksymalnie 2 godz. dydaktycznych przy bezpośrednim kontakcie – 15 min w ciągu ½ godziny. Miedzy zajęciami obowiązuje przerwa 10 min.,

b/ wyłączenie psa z bezpośredniego kontaktu następuje po wystąpieniu sygnałów zmęczenia lub stresu,

c/ w wyniku rażącego zaniedbania dobrostanu psa i zasad bezpieczeństwa może zostać cofnięta ważności egzaminu psa i skreślenie z listy kynoterapeutów fundacji,

d/ zajęcia mogą zostać odwołane w przypadku niedyspozycji kynoterapeuty lub psa oraz przeciwwskazań do prowadzenia zajęć,

e/ wszystkie pomoce i akcesoria są dopasowane do form rehabilitacji i odpowiednio certyfikowane (według powszechnie przyjętych standardów).

 

Kynoterapia Piła